टिकाराम बिष्ट

रुकुम पश्चिम -८, फागुन ।

व्यक्तिगत जीवनमा जस्तै संगठनात्मक जीवनमा पनि विश्वास, प्रतिबद्धता र सहकार्य नै सम्बन्धका आधारस्तम्भ हुन् । वैवाहिक सम्बन्धमा दुई व्यक्ति फरक स्वभाव, फरक सोच र फरक पृष्ठभूमि बोकेर एउटै लक्ष्यका लागि एकताबद्ध हुन्छन् । संगठनात्मक जीवन पनि त्यस्तै हो । यहाँ व्यक्तिहरू फरक विचारका हुन सक्छन्, तर उद्देश्य साझा हुन्छ । त्यसैले मेरो सांगठनिक परिवर्तनलाई कसैको विरुद्धमा उठाइएको कदमको रूपमा होइन, बरु सामूहिक लक्ष्यप्रति अझ स्पष्ट र सुदृढ प्रतिबद्धताका रूपमा बुझिनु आवश्यक छ ।

हिजो म आबद्ध नेपाल राष्ट्रिय शिक्षक संगठनमा रहँदा मैले खेलेको भूमिका केवल सदस्यको रूपमा सीमित थिएन । घुम्ती बैठकहरूको सञ्चालनदेखि रणनीतिक योजनाको निर्माणसम्म, स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय तहसम्मका संवादहरूमा सक्रिय सहभागिता जनाउँदै आएको छु । आन्दोलनका क्रममा नीतिगत स्पष्टता, संगठनात्मक समन्वय र सदस्यहरूको मनोबल उच्च राख्न मैले निरन्तर प्रयास गरेको छु । विशेष गरी २९ दिने आन्दोलनका क्रममा मैले अग्रपंक्तिमा उभिएर नेतृत्वसँग समन्वय गर्दै शिक्षक समुदायका मागहरू स्थापित गर्न आवाज बुलन्द गरेको इतिहास कसैले मेट्न सक्दैन ।

संगठनले प्राप्त गरेका उपलब्धिहरू – सेवा सुविधामा सुधारका बहसहरू, पेशागत सुरक्षाका सवालमा उठाइएका मुद्दाहरू, नीतिगत संशोधनका पहलहरू – यी सबै सामूहिक प्रयासका परिणाम हुन् । ती उपलब्धिहरूमा मेरो पनि श्रम, समय र समर्पण जोडिएको छ भन्ने कुरा गर्वका साथ भन्न सक्छु । तर म कहिल्यै पनि उपलब्धिलाई व्यक्तिगत स्वामित्वको विषय बनाउँदिन । ती उपलब्धिहरू सम्पूर्ण शिक्षक समुदायका हुन् ।

जीवनमा कहिलेकाहीँ यस्तो मोड आउँछ, जहाँ आत्ममूल्यांकन अनिवार्य हुन्छ । संगठनभित्र देखिएका केही प्रवृत्तिहरू, नेतृत्वशैलीप्रति उठेका प्रश्नहरू र आन्दोलनको दौरानमा अनुभव गरिएका असहज अवस्थाहरूले मलाई गहिरो रूपमा सोच्न बाध्य बनायो । वैवाहिक सम्बन्धमा जस्तै, यदि संवाद कमजोर हुन्छ र विश्वास डगमगाउँछ भने सम्बन्ध टिकाउन गाह्रो हुन्छ । त्यस्तै संगठनभित्र पनि पारदर्शिता, सम्मान र पेशागत सुरक्षाको अनुभूति कमजोर भयो भने आत्मचिन्तन आवश्यक हुन्छ ।

त्यस आत्मचिन्तनको परिणामस्वरूप मैले नेपाल शिक्षक संगठनमा समाहित हुने निर्णय गरेको हुँ । यो निर्णय कुनै आवेगमा लिइएको होइन, यो दीर्घकालीन सोच, सम्भावित परिणामहरूको विश्लेषण र शिक्षक समुदायको समग्र हितलाई केन्द्रमा राखेर लिइएको निर्णय हो । मेरो लागि संगठन परिवर्तन गर्नु व्यक्तिगत लाभको विषय होइन, बरु पेशागत सुरक्षाको सुनिश्चितता र साझा मुद्दाहरूलाई अझ प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउने रणनीतिक कदम हो ।

म स्पष्ट रूपमा भन्न चाहन्छु – मेरो सांगठनिक परिवर्तनले कसैको योगदानलाई नकार्दैन, न त कसैको अस्तित्वलाई चुनौती दिन्छ । बरु यो सामूहिक प्रतिबद्धताको निरन्तरता हो । शिक्षक समुदायका माग र मुद्दाहरू कुनै एक संगठनको एकाधिकारमा हुँदैनन् । ती मुद्दाहरू साझा हुन्सु – सुरक्षाको सुनिश्चितता, तलब–भत्ता र सुविधामा न्यायोचित व्यवस्था, पदोन्नतिको पारदर्शी प्रक्रिया, विद्यालय व्यवस्थापनमा सम्मानजनक सहभागिता, र शिक्षण पेशाको गरिमा जोगाउने नीतिगत संरक्षण ।

म पुनः स्पष्ट गर्न चाहन्छु-मेरो संगठनिक परिवर्तन कसैप्रति असन्तोषको प्रतिक्रिया मात्र होइन, बरु भविष्यप्रति जिम्मेवार दृष्टिकोण हो । यो सामूहिक प्रतिबद्धताको नयाँ स्वरूप हो । परिवर्तन सधैं सहज हुँदैन, तर यदि त्यो परिवर्तन सामूहिक हितका लागि हो भने त्यसलाई सकारात्मक रूपमा लिनुपर्छ ।

आज म जुन उत्साह, ऊर्जा र प्रेरणाका साथ नयाँ संगठनमा समाहित भएको छु, त्यो पनि आम शिक्षक समुदायकै हकहितका लागि हो । म जहाँ रहूँ, जुन संगठनमा रहूँ-मेरो भूमिका शिक्षकका अधिकार, सम्मान र पेशागत सुरक्षाका लागि नै केन्द्रित रहनेछ । फरक राजनीतिक विचार, फरक आस्था वा फरक संगठनिक पृष्ठभूमि भएका शिक्षकहरूप्रति मेरो दृष्टिकोण सधैं समान रहनेछ ।

हामीले बिर्सनु हुँदैन – संगठन साधन हो, उद्देश्य होइन । उद्देश्य भनेको शिक्षकको पेशागत स्थायित्व, सम्मान र सुरक्षाको सुनिश्चितता हो । यदि साधन परिवर्तन भयो भने पनि उद्देश्य परिवर्तन हुँदैन । त्यसैले मेरो यो निर्णयलाई विभाजनको संकेतका रूपमा होइन, परिवर्तनको सकारात्मक प्रयासका रूपमा बुझ्न अनुरोध गर्दछु ।

मैले विगतमा पाएको विश्वास, साथ र सहयोगप्रति म सधैं कृतज्ञ रहनेछु । मलाई महत्वपूर्ण जिम्मेवारी दिई भरोसा प्रकट गर्ने सबैप्रति हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गर्दछु । यहाँहरूले देखाउनुभएको विश्वास नै मेरो आत्मबलको स्रोत हो । यद्यपि, त्यो विश्वासलाई निरन्तरता दिन नसकेको यथार्थप्रति म संवेदनशील छु । तर विश्वासको अर्थ अन्धनिष्ठा होइन, विश्वासको अर्थ साझा उद्देश्यप्रति इमानदार प्रतिबद्धता हो ।

आन्दोलनको इतिहासले प्रमाणित गर्नेछ कि म सधैं अग्रपंक्तिमा उभिएको छु-कहिल्यै पछि हटेको छैन । भविष्यमा पनि यदि शिक्षक समुदायमाथि अन्याय हुन्छ, यदि पेशागत सुरक्षामा खतरा उत्पन्न हुन्छ, यदि सम्मानमाथि प्रश्न उठ्छ-त्यसको प्रतिकार गर्न म सधैं तयार रहनेछु । मेरो आवाज संगठनको नामले होइन, शिक्षकको हकले निर्देशित हुनेछ ।

आजको परिवर्तित सन्दर्भमा हामी सबैलाई अझ परिपक्व, सहनशील र संवादमुखी बन्न आवश्यक छ । संगठन फरक हुन सक्छन्, तर शिक्षक समुदाय एउटै छ । यदि हामी आपसी द्वेषमा अल्झियौँ भने हाम्रो सामूहिक शक्ति कमजोर हुन्छ । त्यसैले मेरो आग्रह छ-कसैले कसैलाई शत्रु नठानौं । विचारको भिन्नता लोकतन्त्रको सौन्दर्य हो, त्यसलाई विभाजनको कारण नबनाऔँ ।

म पुनः स्पष्ट गर्न चाहन्छु-मेरो संगठनिक परिवर्तन कसैप्रति असन्तोषको प्रतिक्रिया मात्र होइन, बरु भविष्यप्रति जिम्मेवार दृष्टिकोण हो । यो सामूहिक प्रतिबद्धताको नयाँ स्वरूप हो । परिवर्तन सधैं सहज हुँदैन, तर यदि त्यो परिवर्तन सामूहिक हितका लागि हो भने त्यसलाई सकारात्मक रूपमा लिनुपर्छ ।

अन्ततः, मेरो जीवनदृष्टि सरल छ-जहाँ शिक्षकको हकहित सुरक्षित हुन्छ, जहाँ पेशागत सम्मान सुनिश्चित हुन्छ, जहाँ नीतिगत स्थायित्वका लागि इमानदार पहल हुन्छ-त्यहीँ मेरो प्रतिबद्धता रहनेछ । म व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर सामूहिक हितका लागि काम गर्ने प्रण गर्दछु ।

संगठन फरक भए पनि हाम्रो यात्रा एउटै छ । हाम्रो लक्ष्य एउटै छ । हाम्रो प्रतिबद्धता एउटै छ । त्यसैले यो परिवर्तन विभाजन होइन, परिष्कार हो, असहमति होइन, आत्ममूल्यांकन हो, व्यक्तिगत निर्णय होइन, सामूहिक हितप्रतिको दृढ संकल्प हो ।