रुकुम पश्चिम -३, असार ।

रुकुम पश्चिममा स्वास्थ्य संस्थामा गई सुरक्षित रूपमा सुत्केरी हुने महिलाको संख्या पछिल्लो चार वर्षयता लगातार घट्दै गएको पाइएको छ । स्वास्थ्य सेवा कार्यालयका जनस्वास्थ्य अधिकृत हरिबहादुर पुनका अनुसार आर्थिक वर्ष ७९/८० मा ३ हजार २ सय ९५ जना महिलाले स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी सेवा लिएका थिए । यो संख्या आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा घटेर २ हजार ५ सय ८ मा पुगेको छ ।

यद्यपि कम उमेरमा आमा बन्ने दरमा भने सुधार देखिएको छ । आर्थिक वर्ष ७९/८० मा २० वर्षमुनिका ८ सय ५४ जना महिलाले स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी सेवा लिएकोमा आर्थिक वर्ष ८२/८३ मा यो संख्या घटेर ६ सय ९८ मा झरेको छ । बालविवाह न्यूनीकरण तथा किशोरावस्थामा हुने गर्भाधारण रोक्न सञ्चालन गरिएका सचेतनामूलक कार्यक्रमको प्रभाव देखिएको जनस्वास्थ्य अधिकृत पुनको भनाइ छ ।

त्यस्तै जिल्लामा न्यून तौलका शिशु जन्मिने दर भने बढ्दो क्रममा रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । आर्थिक वर्ष ७९/८० मा कुल जन्मिएका शिशुमध्ये ६ प्रतिशत मात्र २ दशमलव ५ किलोग्राम भन्दा कम तौलका थिए । तर आर्थिक वर्ष ८१/८२ र ८२/८३ मा यो प्रतिशत बढेर ८ पुगेको छ ।

उक्त तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष ८१/८२ मा सबैभन्दा बढी २ सय १७ जना शिशु न्यून तौलका जन्मिएका थिए भने आर्थिक वर्ष ८२/८३ मा एकसय ९२ जना शिशु कम तौलका जन्मिएका छन् ।

कम तौलका शिशु जन्मिने दर बढ्नुले गर्भवती महिलाको पोषण अवस्था, आइरन चक्कीको नियमित सेवन तथा गर्भावस्थामा आवश्यक स्वास्थ्य सेवाको पहुँच र उपयोगमा अझै सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ ।

मातृ स्वास्थ्यका केही सूचकमा सुधार देखिए पनि नवजात शिशुको स्वास्थ्य तथा पोषण अवस्थालाई थप सुदृढ बनाउन स्थानीय तह, स्वास्थ्य संस्था र सरोकारवाला निकायले प्रभावकारी योजना तथा कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।